| |
 |
|
| |
İlk Çağlar
[değiştir]Bölgede
önceleri
Bitinyalıların,
ardından
Bizanslıların
yaşadıkları
bilinmektedir.
Nitekim bölgenin en
önemli tarihi eseri
olan Beşköprü’yü (Sangarius
Köprüsü) Bizans
İmparatoru II.
Jüstinyanus’un inşa
ettiği kayıtlarda
mevcuttur.
Öte yandan bilim
adamlarının
yaptıkları
araştırmalara göre,
(Eski adı: Sangarius
Nehri) Sakarya
Nehri’nin birkaç
asır öncesine kadar
biri şehrin doğu
yakasından geçen
bugünkü yatağından,
diğeri Beşköprü’nün
altından olmak üzere
iki farklı koldan
aktığı tespit
edilmiştir.
Osmanlı Dönemi
[değiştir]Nitekim
1324’de Orhan Gazi
zamanında
Bizanslılar'dan
fethedilen yerleşim
birimine “Ada
Karyesi” (Adaköy)
adının verilmesi,
söz konusu bilgileri
doğrulamaktadır.
Halen mevcudiyetini
koruyan Orhan Camii,
deprem ve
yangınlarla mimarisi
değişse de, Osmanlı
fethi'nin en önemli
ayak izlerini
taşımaktadır.
Başta Gubarizadeler,
Arapzadeler,
Abasıyanıkzadeler ve
Rençberzadeler olmak
üzere 12 aile
tarafından kurulan
köy, bölgede
ziraatın canlanması
üzerine pazarıyla
ilgi çekmiş,
ardından nüfus
artmaya başlamış 16.
yüzyılda “Ada
Nahiyesi”ne
dönüşmüş, 18.
yüzyılda Kocaeli
vilayetine bağlı
“Ada Kazası” adını
almıştır.
19. yüzyılda
bölgenin zirai ve
ticari yapısına göre
şekillenen yerleşim;
Semerciler;
Tığcılar;
Hasırcılar;
Papuçcular ve
Çıracılar adını
taşıyan merkez
mahalleler kurulmuş
ve ilçe Sakarya
Nehri’nin iki kolu
arasında kurulan
pazarıyla, gerçek
bir “Adapazarı”
hüviyetine
dönüşmüştür.
1868 yılında
“Adapazarı
Belediyesi” adıyla
belediye teşkilatı
kurulan ilçe, 93
Harbi diye bilinen
1877-78 Osmanlı-Rus
Harbi sonrasında,
bilhassa Kafkasya ve
Balkanlar’dan yoğun
göçe maruz kalmış ve
bir nevi “Der
Saadet” (huzur
yurdu) hüviyeti
kazanmıştır.
19. asrın ikinci
yarısında ilçede,
gayri müslim
unsurların (Rum ve
Ermeni
cemaatlerinin)
önemli bir ticari
gelişme
gösterdikleri
Uzunçarşı ve Orta
Camii civarındaki
dükkanlarda ticaret
yaptıkları,
Kömürpazarı,
Karaağaçdibi ve
Tuzla Mahallelerinde
ikamet ettikleri
gözlenmiştir.
I. Cihan Harbi
neticesinde işgal
kuvvetlerinin
Anadolu’ya
üşüştükleri dönemde;
3 kez Yunan ve
onların işbirlikçisi
yerli çetelerin
işgaline maruz kalan
Adapazarı ilçesi;
bir kısmında Çerkez
Ethem Kuvvetleri,
diğerlerinde Halit
Molla liderliğindeki
Mahalli Milis
Kuvvetleri
sayesinde, gayri
müslim unsurlardan
temizlenerek 21
Haziran 1921'de
düşman işgalinden
kurtarılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi
[değiştir]Ana madde:
Türkiye Cumhuriyeti
“Akova” adıyla
bilinen ve ülkenin
en verimli ovasında
ziraat ağırlıklı bir
gelişme gösteren
Adapazarı’na, 1940
ve 1950’lerde
bilhassa Karadeniz
sahillerinden
Bulgaristan ve
Yunanistan’dan yoğun
göçler olmuş; Şeker
Fabrikası, Ziraat
Aletleri Fabrikası
ve Vagon Fabrikası
gibi tarımsal
sanayinin gelişmesi
ise, köyden kente
göçü daha da
hızlandırmıştır.
Uzun yıllar
Kocaeli’ye bağlı bir
ilçe olarak yaşayan
Adapazarı, TBMM’de
17 Haziran 1954
tarihinde kabul
edilen bir yasa ile
“Sakarya” adıyla
vilayet haline
gelmiştir. Sakarya
ilinin merkez ilçesi
ise Adapazarı’dır.[3]
17 Ağustos 1999
tarihinde yaşanan
deprem Adapazarı’nda
da büyük hasara yol
açmıştır. Resmi
kayıtlara göre 3.988
insanımız hayatını
kaybetmiş 5.180 kişi
de yaralanmıştır.
Sakarya ili içinde
81.702 konut ve
işyeri çeşitli
düzeylerde hasar
görmüştür. Bunlardan
29.701’i yıkık ve
ağır hasarlı,
22.157’si orta
hasarlı geriye kalan
29.844’ü ise hafif
hasarlı olarak kayda
geçmiştir.
17 Ağustos 1999
Depremiyle;
konutların çoğu
oturulamaz hale
gelmiş, halkın
önemli bir kısmının
geçici de olsa yakın
ilçelerde ve
köylerde ikamet
etmesine neden olmuş
ve böylece şehir
nüfusunda azalma
görülmüştür.
6 Mart 2000 tarihli
Resmi Gazete’de
yayınlanan 593
sayılı Kanun
Hükmünde Kararname
ile “Adapazarı
Belediyesi”
Büyükşehir statüsüne
kavuşmuştur.
22 Ekim 2000
tarihindeki nüfus
sayımıyla ilgili İl
Planlama
Müdürlüğü’nün kesin
olmayan sonuçlarına
göre Adapazarı
merkez nüfusu
160.757, büyükşehir
nüfusu ise 309.150
olarak saptanmıştır.
Bugün Adapazarı;
farklı kültürlerdeki
insanların depreme
rağmen yeniden huzur
ve sükun içinde
yaşadığı geleneksel
hayat tarzını
korurken, diğer
yandan ticari ve
sanayi yönünden
hızla gelişerek,
yeşili bol, havası
temiz, doğa
güzelliklerinden
fazlasıyla payını
almış yaşanabilir
bir Anadolu şehri
olma yolundadır.
www.sakarya.gov.tr
|
|
|